Afscheid Melle Leffers op 11 januari 2026
Overweging afscheid Kloosterkerk Melle Leffers 11 januari 2026
We zijn het nieuwe jaar weer binnengegleden. Letterlijk.
Voor veel mensen is een nieuw jaar ook het moment om ergens een nieuw begin mee te maken. Om het op bepaalde punten anders te doen. De bekende goede voornemens:
Stoppen met roken. Wat bewuster eten. Wat minder alcohol. Wat meer bewegen.
U kent dat wel.
Alleen: iets nieuws begínnen, dat lukt meestal wel, maar dat nieuwe ook volhouden, ook na die eerste weken… dat valt lang niet altijd mee. Ik spreek maar voor mezelf…
Een nieuw jaar. Voor de één is dat vooral een jaar vol kansen, nieuwe mogelijkheden en uitdagingen: een relatie, een kind, eindelijk die reis maken die je al zo lang en zo graag wilde, nieuwe investeringen in je bedrijf, een nieuwe baan… noem maar op. Voor anderen is een nieuw jaar vooral een jaar om tegen op te zien.
Vanwege ziekte… of wéér een jaar alleen… het besef dat je ouder wordt, meer zorg nodig hebt… en is die zorg er dan wel? De vraag: hoelang kan ik nog zelfstandig in mijn huis blijven wonen?
De vraag ook: hoe zal het verder gaan met onze Kloosterkerkgemeente, het zoeken van een nieuwe predikant? En dan is er nog de wereld om ons heen.
Zal het lukken om een stabiel en daadkrachtig kabinet te formeren?
Eentje die de problemen die er al zo lang liggen nu echt gaat aanpakken?
Zullen de wapens dit jaar eindelijk gaan zwijgen in Oekraïne?
Zal er toekomst zijn voor de mensen in Gaza? Wat kunnen we nog meer van Donald Trump verwachten aan onvoorspelbaarheid en onaangename verrassingen?
Zullen de landen van Europa elkaar eindelijk eens weten te vinden? We weten het allemaal niet. Het zijn allemaal vragen die je onzeker maken en kwetsbaar doen voelen, zo aan het begin van het nieuwe jaar.
Een nieuw begin… dat betekent vaak ook afscheid nemen van het oude…
Van wat goed was en mooi en waardevol. Je denkt aan de tijd die achter je ligt.
De mooie en de verdrietige momenten. Het gaat allemaal voorbij. Je laat het achter je.
Je laat mensen achter je. Daarom doet een nieuw begin ook altijd een beetje pijn.
Je gaat dingen… je gaat mensen, je gaat elkaar missen.
Ja, ook de dominee gaat voorbij. Of anders gezegd: een voorganger is een voorbijganger.
Zo is het altijd al geweest. Bijna vijf jaar mocht ik predikant zijn van de Kloosterkerkgemeente. Veel uit die jaren komt in mijn gedachten langs. Ik heb daarover geschreven in het kerkblad.
Over de mooie ontmoetingen, de gesprekken, de momenten van vreugde en verdriet.
Hoe ik mijn werk heb kunnen doen op basis van vertrouwen en waardering. Hoe ik met plezier en dankbaarheid terugkijk op deze jaren.
Op het voorgaan in dit prachtige gebouw (soms wat koud, maar dat werd dan weer door de warmte van de gemeente gecompenseerd), de samenwerking met de kerkenraad, de muzikanten, de gespreksgroep, de wijkhoofden, de interessante en verdiepende avonden die we hebben kunnen organiseren met de programmacommissie.
Maar de dominee gaat voorbij… Je wordt aan een gemeente verbonden en je laat die gemeente weer los om elders je taak, je werk, je roeping te vervullen.
En zo betekent afscheid nemen vaak ook een nieuw begin. Er ontstaat ruimte voor iets nieuws. Voor mij als voorganger straks in Zuidlaren.
En voor jullie als gemeente… samen met de Grote Kerk in Emmen.
En dat nieuwe is al gaande. En zo hoort het ook.
Afscheid van het oude maakt ruimte voor een nieuw begin!
Daarom roept Johannes de mensen daar in de woestijn op: ‘Maak een nieuw begin!’
‘Kom tot inkeer, want het Koninkrijk van de hemel is nabij!’
‘Laat je dopen! Spoel je oude leven van je af en begin opnieuw!’
Ook dat doet pijn: veranderen… tot inkeer komen… want dat snijdt in je eigen vlees.
Je zult misschien afscheid moeten nemen van wat je zo ‘eigen’ is.
Waarvan je misschien wel bent gaan houden: je ego, je koppigheid, je betweterij, je verlangen naar meer, groter, luxer… je drang om te willen hebben wat een ander heeft… je weerstand om werkelijk te gaan leven volgens de woorden van God.
Zoals bijvoorbeeld de profeet Micha dat verwoordt:
‘Er is jou mens gezegd wat goed is, je weet wat de Heer van je wil: niets anders dan recht te doen en trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God’. En toch: van alle kanten komen ze aangestroomd en de een na de ander daalt af, gaat kopje onder en komt weer boven als een nieuw mens. Als een mens van God.
Blijkbaar kwam Johannes’ boodschap zó bij ze binnen dat ze voelden: hij heeft een punt!
Zoals het nu gaat, zo kan het niet langer. Zoals wij mensen met elkaar omgaan… met de aarde omgaan… dat moet echt helemaal anders!
En dan staat opeens te midden van al die anderen, Jezus voor zijn neus. Niemand kent hem nog. Hij is gewoon een van de velen. Ook hij wil gedoopt worden. Maar Hij heeft het toch niet nodig opnieuw te beginnen? En toch, zo vertelt Matteüs, kwam Jezus vanuit Galilea naar de Jordaan om door Johannes gedoopt te worden’. Heel bewust. Hij gaat zich los maken. Los van Jozef en Maria.
Los van zijn dorp, van de streek waarin hij is opgegroeid. Hij laat het oude en vertrouwde achter zich en gaat aan iets nieuws beginnen. En als teken daarvan wil hij zich ook laten dopen. Net als alle anderen.‘Doe het maar’, zegt hij tegen Johannes, ‘want het is goed dat we op deze manier de gerechtigheid vervullen’!De gerechtigheid vervullen… Dat heeft te maken met hoe God wil dat mensen leven.
Het heeft te maken met mensen die trouw zijn, betrouwbaar en solidair. Mensen die de weg willen gaan die God wijst. De weg van de Thora, de geboden, de weg van de gerechtigheid, de weg die naar het leven leidt. Die weg wil Jezus gaan. Zo wil hij leven. Niet bóven, maar náást mensen. Niet op een afstand, maar dichtbij. Daarom wil hij zich ook laten dopen. Mét de anderen door het water, door alle hoogten en diepten van het leven heen. Solidair tot het uiterste.
En als Jezus weer uit het water omhoogkomt, zo gaat het verhaal, gaat voor hem de hemel open. Hij voelt de Geest van God als een duif op hem neerdalen. En dat wordt bevestigd door een stem uit de hemel: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde’.
Prachtig beeld. Het laat zien hoe wij mensen bedoeld zijn. Als zonen en dochters van de Eeuwige. Als kinderen van de Allerhoogste… en als wij daarvan iets kunnen beleven en laten zien, dan gaat steeds weer die hemel een beetje open…
De doop vertelt ons over een weg, een richting: die kant moet het op! Richting gerechtigheid en vrede, richting beloofd land, het koninkrijk van de hemel. Een aarde waarop het goed is om te leven. Een wereld waarin mensen tot hun recht komen. Jezus kiest er heel bewust voor om die weg te gaan als kind van God. Om, zoals Matteüs het zegt: ‘de gerechtigheid te vervullen’.
De vraag is of dat zal lukken. Om Gods weg ten einde toe te blijven gaan. Maar het goede begin was er! De stem uit de hemel was er! En de Geest was er! De Geest van God. Díe Geest is bij machte telkens weer een nieuw begin te maken.
Hier in Ter Apel. In de Kloosterkerk. In Zuidlaren in de Dorpskerk. En waar dan ook. Die Geest kan de wereld veranderen. Mensen veranderen. Mij veranderen.
‘DIE Geest aanvaarden, de Geest die naar het leven leidt…’
Dat mag ons de moed geven en het vertrouwen voor elk nieuw begin!
Amen.