Welkom » Overdenkingen » Bericht bij de tijd. Pastorale brief 7 door ds. Matthy Bijleveld op 26 april 2020

Bericht bij de tijd. Pastorale brief 7 door ds. Matthy Bijleveld op 26 april 2020

Zondag 26 april, Evangelielezing: Johannes 21, 1-14, Jezus aan de waterkant

 

 

 

 

 

 

Rode loper Stadskanaal. Foto Nico Onrust

 

 

Bridge over troubled water/ Simon & Garfunkel, hieronder vind u de link om de song te beluisteren:

https://www.youtube.com/watch?v=NQ8zfRJfUuc

Nederlandse vertaling:
Als je vermoeid bent en je voelt je klein
Als de tranen in je ogen staan, zal ik ze allemaal drogen
Ik sta aan jouw kant , oh, als er ruige tijden zijn
En je geen vrienden kunt vinden.
refrein: Als een brug over woelig water, zal ik mij neerleggen Als een brug over woelig, zal ik mij uitstrekken.

Als je uitgeput bent en op straat staat
Als de avond je zwaar valt ik zal je troosten
Ik zal jouw deel overnemen, oh, als de duisternis valt
En de pijn alom is
refrein: Als een brug over woelig water, zal ik mij neerleggen Als een brug over woelig ,zal ik mij uitstrekken.

Zeil door, zilveren meisje, zeil voorbij
Jouw tijd is gekomen om te stralen
Als je dromen zijn bezig om uit te komen
Zie hoe ze stralen, oh, als je een vriend nodig hebt ik vaar vlak achter je.
refrein: Als een brug over woelig water, zal ik mij neerleggen Als een brug over woelig ,zal ik mij uitstrekken.

 

Lieve mensen van onze geloofsgemeenschap,

Mist u ons contact ook zo? Het samen vieren in de kloosterkerk, de ontmoeting bij de koffie na afloop? De vergaderingen, de pastorale ontmoetingen met de Wijkhoofden en met de dominee? Ik mis het contact met jullie. ‘k Heb daar ook last van. Afgelopen week had ik een dag dat het helemaal niet wilde. De rek om te bellen was er even uit. De kaartjes waren geschreven en bezorgd en zaterdagochtend (het moment dat ik de pastorale brief schrijf) was nog ver. De hele dag voelde ik onrust (troubled). Was het woelig van binnen. Ik kon mijn draai niet vinden. Ook was er een gevoel van verdriet dat mijn werk met en bij jullie zo eindigt…

Ineens kreeg ik zin om mooie bloemen te gaan uitzoeken bij het Groene Huys. Bloemen staan voor mij voor schoonheid. Die troost zocht ik op dat moment. Ook vroeg ik me af waarom ik me juist die dag zo onrustig voelde. Ik merkte dat ik mijn adem inhield. Als je dat onbewust en een hele dag doet ga je op een gegeven moment een beetje hyperventileren en je naar voelen. Ik ben daarna gaan hardlopen. Letterlijk voor mij een manier om weer op adem te komen. Als je bij sporten niet goed ademt hou je het niet vol. Ik kwam ook achter de oorzaak van de ingehouden adem: de volgende dag moest ik iets spannends doen met computers en ik hou niet echt van computers.

Nu de crisis nog in ieder geval tot 20 mei alles in de wacht zet zie je dat er andere lastige emoties om de hoek komen kijken. Mensen voelen hun angst, hun gedeprimeerdheid, worden soms echt somber. Bij weer anderen slaat de verveling toe. Herke en ik zijn de dag na mijn ‘offday’ begonnen met het inrichten van de dag volgens een ‘kloosterritme’. Wandelen, eten, werken, pauze’s; alles op een vast tijdstip. En dan ’s avonds vrij. Scheiding aanbrengen tussen activiteiten, want heel geleidelijk was ik ook ’s avonds en in het weekend blijven werken, omdat de productiviteit nu lager is dan eerder. Onbewust was ik bezig om dat te compenseren. Ik merkte dat daardoor de grenzen tussen werk en vrije tijd waren vervaagd. Vandaar dus sinds deze week een ‘kloosterritme’ om ons door de dag te helpen. Ter Apel is een kloosterkerk, adeldom verplicht.

Ooit verscheen er een mooi boekje over de getijdengebeden die het ritme van de dag in een klooster bepaalt. ‘Muziek van de stilte’, heet het, geschreven door David Stendall Rast, Sharon Lebell & Julius Wintjes, uitgegeven bij Servire. Het zijn meditaties over de spirituele betekenis van het getijdengebed, met speciale aandacht voor de gregoriaanse muziek. De gebeden en de muziek moeten de kloosterlingen helpen om in het hier en nu te komen. Zodra de bel voor het gebed klinkt moet iedereen letterlijk alles laten vallen op zich naar de kapel te spoeden. Niet nog even dit, niet nog even dat. Wat ik zelf wel makkelijk doe. Het is helemaal niet zo makkelijk om in het moment te leven. Het ritme van de gebeden door de dag, van het krieken van de dag (de metten) tot het laatste gebed in de avond (de completen), helpt hierbij. Het eten is klaar, de bel gaat, computer dicht.

Als je je ooit je werk kwijt raakte, ziek werd of een dierbare verloor heb je al eens ervaren waar wij nu met zijn allen ook achter komen. Namelijk dat een situatie van verlies gepaard gaat met veel soorten emoties. Soms ook hele lastige emoties. Boosheid, verdriet, wanhoop, het komt of je wilt of niet zomaar ineens op. Je wilt niet dat het gebeurt. Maar het gebeurt en je moet er toe verhouden. Sommige mensen doen dat door hun hoofd in het zand te steken. Dat kan en sommige mensen helpt het. Bij de meeste mensen werkt dit echter niet. Omdat je emoties wel een tijd kunt wegdrukken maar niet voor lang. Daar hebt u vast ervaring mee. Lastige emoties hebben een functie. Ze zijn te
vergelijken met vrienden die je willen helpen als je hulp kunt gebruiken. Ik zal dit toelichten. Dan wordt u ook duidelijk waarom deze brief begint met de afbeelding van een brug.

Als je een groot verlies moet verwerken is het menselijk dat je het gebeurde ongedaan wilt maken. Ontkennen dat het je is overkomen. Maar als het niet meer te ontkennen valt zou je willen dat iemand de last van je schouders neemt en je troost. Die tegen je zegt: ’Ik zal jouw deel overnemen, oh, als de duisternis valt. En de pijn alom is.’ … Ik zal mij als een brug over het woelige, onrustige water van je leven neerleggen. Zoals het wordt beschreven in het bekende lied van Simon & Garfunkel. Maar zo gaat het niet, weten we uit eigen ervaring. We moeten zelf door een moeilijke periode heen. Niet dat er geen troost is. Maar de pijn van het verlies moet je zelf verwerken. En daar kunnen de lastige emoties je bij helpen. Zij kunnen je vrienden zijn als je hen dat toestaat. Een natuurlijke reactie is alles wat lastig voelt wegdrukken. Maar dan hoopt de spanning op. En blijf je met onverwerkt verdriet zitten. Lastige emoties helpen je over de brug. Voel het verdriet, voel de pijn van het gemis, voel de onrust, ervaar de wanhoop. Zij brengen je van de ene kant van de brug naar de overkant.

Deze kant van de brug symboliseert het moment dat alles nog ‘normaal’ en goed was. De andere kant symboliseert de nieuwe, huidige situatie waarin het verlies een feit is. Verwerken van verlies is dat je van de oude situatie naar de nieuwe situatie komt. Van de ene kant van de brug naar de overzijde. Als je de emoties die naar boven komen als verlies zich aandient laat komen, helpen zij jou om het verlies een plaats te geven. Het oude is voorbij en komt niet meer. Als de emoties er mogen zijn helpen zij je naar de overkant. En ze leren je stap voor stap leven met de verandering die niet te ontkennen valt. Juist dit is de mogelijkheid tot contact met de ander, want ook al toont die het niet, hij of zij worstelt met hetzelfde.

Gisteren deelde Gretha met ons de prachtige tekst van het lied ‘Heb het leven lief’, geschreven door Hans Kooreneef en vooral op latere leeftijd in Carré zo mooi vertolkd door Liesbeth List. In dit lied komt ook de waarde van het doorleven van emoties goed naar voren als ze zingt: ‘Als de stormwind komt en de lente komt en verberg je niet.’ En in het bijzonder: ‘Huil als het moet totdat je stikt in al je tranen, maar ontwapen je verdriet met dezelfde overgave als waarmee je huilt, je kunt uit je as herrijzen.’ … ‘En als de regen valt, en de donder knalt, zing het hoogste lied, heb het leven lief, en wees niet bang!’

…De leerlingen van Jezus zijn van slag en verdrietig nadat hun vriend en meester is gestorven. Ze geloven het niet. Maar het is waar. Ze zoeken een nieuwe weg. Hij is er wel, hij is er niet. Ze zien hem. Ze herinneren zich hoe hij was. En wat hij hen voorleefde. Hij verschijnt hen in hun dromen. Zo ook als ze op een dag weer proberen over te gaan tot de orde van de dag. En doen wat ze eerder deden; vissen. Opnieuw ontmoeten ze hem, voor de derde keer na zijn dood. De hele nacht hebben ze niets gevangen. Waren ze er met hun hoofd niet bij? Overmand door emoties? In ieder geval is hun net ’s ochtends na een nacht op het meer nog leeg. Dan zien ze hem staan, hij zegt: ‘Gooi het over de andere boeg! Vis niet waar geen vis te vangen is.’ Ze doen wat hij hen zegt en halen een net vol vis binnen, ongelooflijk. Dat ze dit zelf niet zagen. Hoe herkenbaar is dit. Hoe vaak hengelen wij zelf ook niet op plekken waar er voor ons niets te halen valt. Toch blijven dit keer op keer herhalen. We zien het niet. De brug over getroebleerd water.
Wanneer u nu langs Stadskanaal rijdt, onder de Rode Loper door, ziet u deze prachtige brug als de Golden Gate Bridge van Westerwolde, een teken van emotie, van de ene kant naar de andere.

Met hartelijke groet, Matthy (ds.matthybijleveld@xs4all.nl) en natuurlijk ook van Herke.