Welkom » Overdenkingen » Bericht bij de tijd. Pastorale brief(8) van ds. Matthy Bijleveld op 3 mei 2020

Bericht bij de tijd. Pastorale brief(8) van ds. Matthy Bijleveld op 3 mei 2020

De Evangelie-lezing is uit Johannes 10, 1-10

Lieve gemeenteleden,

Door de week voer ik als het ware een stil gesprek met jullie. Dat weten jullie niet, maar dat is zo. Ook met het oog op de brief op zondag. Daarom wil ik drie van die vragen aan u/jullie voorleggen. Misschien hebt uzelf deze vragen ook. Als we die beantwoorden weten we in een keer allemaal iets van elkaar terwijl we elkaar niet ontmoeten. Dan is het alsof we toch even met elkaar napraten, zoals eerder bij de koffie op zondag na de dienst.

Hier komen de vragen:
1. Wat was voor u een lichtpuntje in de afgelopen week?
2. Hoe ervaar je deze tijd waarin we niet dichtbij elkaar mogen komen?
3. Welke vraag zou u aan een gemeentelid/de gemeenteleden van de Kloosterkerk willen stellen?

Wat zou het leuk zijn als u de vragen wilt beantwoorden, ik kijk er naar uit. En meer mensen met mij, schat ik in. Als je van elkaar hoort geef je elkaar energie!

We zitten nu zeven weken min of meer op slot. Veel mensen hebben al een zogenoemde ‘Lockdown verjaardag of -jubileum’ gevierd. Ook de koning in de afgelopen week. Het was een andere koningsdag dan eerder was gepland. Het werd een Woningsdag en toch was er wel feestelijkheid en waren er leuke plaatjes van mensen die er iets van maakten.

Het zelfde zal gelden voor de grote 4 mei Herdenking en het grote Bevrijdingsfeest dat we morgen en overmorgen, 75 jaar na de oorlog, zouden vieren. Ik beleef zelf ook een soortgelijke verjaardag. De vierdagen worden gevierd maar dan anders. Meer appjes, (sms-jes in mijn geval…) kaarten en telefoontjes dan andere jaren. En er zijn altijd mensen die vindingrijk zijn in het bedenken van een verrassing. Meneer de Vegt vertelde dat zijn buurt op een leuke manier op hem betrokken was op Koningsdag. ’s Ochtends brachten ze hem koffie met iets lekkers en bij de lunch werd hij opnieuw door hen verrast. Een vriendin van me vertelde dat ze te ver van haar ouders woont om hun wekelijkse boodschappen te doen. Het maakt haar blij dat de jonge achterburen van haar ouders spontaan hebben aangeboden dit voor haar ouders, die in de negentig zijn, te doen. Wat ik ook hoor en lees is dat mensen zich vragen beginnen te stellen over de tijd na dit alles. ‘Hoe gaat ons samenleven eruit zien?’ ‘Kunnen we weer een museum bezoeken?’ ‘Zullen we weer naar theater en concert kunnen gaan of de bioscoop?’ ‘Zo, ja, hoe gaat dat er uit zien?’ Indringende vragen zijn er ook. ‘Wordt de kloof tussen kansrijken en kansarmen dieper?’ ‘Hoe ziet de toekomst van de jongeren eruit die moesten stoppen met hun stages. Hoe komen zij aan hun praktijkervaring?’ ‘Lopen kinderen uit gezinnen zonder computer en met een taalhindernis een moeilijk te overbruggen achterstand op? De levens van mensen die in Asielcentra verblijven blijven nog langer in de wacht dan ze al deden. ‘Wat gaat het voor Europa betekenen? Zal er voldoende solidariteit zijn tussen het Noorden en Zuiden? Gaat Oost-Europa sterkere banden aan met Rusland en China?’ ‘Zal het noodzakelijke migratiebeleid dat Europa eindelijk moet gaan voeren er komen?’ Kortom veel vragen. Wij kunnen dit nu nog allemaal niet overzien, maar hebben wel behoefte aan inzicht hierin. Dat zaken op een rijtje worden gezet.

Die behoefte was er al want ook voor de Coronacrisis was er veel in Europa aan de hand, vertelt Geert Mak ons in zijn nieuwste boek. Verhalen die worden ondersteund door de inzichten van Europa correspondent Saskia Dekkers. En Vluchtelingen- en migratie deskundige Linda Polman. ‘Gaat de bezorgdheid die er al was over Europa voor deze crisis verder toenemen?’ En welke mogelijkheden hebben wij om van een crisis nieuwe mogelijkheden te scheppen?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Profetes Debora zittend onder de palmboom/ Marc Chagall

 

Samenlevingen gaan van crises naar crises. Soms heeft dit direct invloed op het leven. Wie de televisie-serie over kunstenaar Marc Chagall volgt kan zich hierover verbazen. Eerst kreeg hij te maken met de Eerste Wereldoorlog, daarna werd zijn leven bepaald door de Russische Revolutie en toen hij eenmaal weer in Parijs was en weer flink aan de slag wilde gaan moest hij vanwege de Hitler vluchten naar het platteland in het Zuiden van Frankrijk. Toen hij daar net een fijn huis had was het ook daar niet meer veilig. Hij wilde er niet weg, maar onder druk van anderen heeft hij vandaar de overtocht naar de Verenigde Staten gemaakt. Daar verloor hij enkele jaren later zijn geliefde Bella…

Gelukkig werd hij oud en heeft hij ook rustige jaren gekend, jaren waarin hij nog heel veel mooi werk heeft gemaakt. In de jaren dertig is hij naar Palestina gereisd omdat hem was gevraagd om de bijbel te illustreren. Ik heb de zogenoemde ‘Chagall bijbel’ er weer eens bij gepakt. En ben gaan zoeken naar een afbeelding van een profeet. Omdat profeten mensen zijn die oplossingen aanreiken in tijden van crises.

De joodse geleerde Abraham Joshua Heschel schreef een boeiend en inspirerend boek, genaamd ‘de Profeten’. Zij bepalen ons bij Gods’ zorg en liefde voor recht en mensen. Heschel laat zien dat God in de profetie stem geeft aan het woordeloze lijden, een stem voor de uitgebuite armen. Zo ervaren we Gods’ aanwezigheid in de wereld als boodschap. Volgens Heschel is de profeet de universele mens in de geschiedenis. God bestaat, zo maken de profeten duidelijk, in betrokkenheid bij het leven, de mens en gerechtigheid.

Bij het bladeren in ‘de Chagall bijbel’ kwam ik uit bij de profetes Debora (haar naam betekent ‘de bij’ (!) ). Er wordt over haar verteld in Richteren 4 & 5. Zij spreekt recht over heel IsraëI en is tegelijk een redster in militaire noodgevallen. In de afbeelding van Chagall hierboven ziet u haar zitten onder haar palmboom. Volgens veel bijbeluitleggers heeft ze haar ambtszetel verplaatst naar het open veld om niet in opspraak te komen als een man haar zijn vraag voorlegt. Hier adviseert ze de militair Barak. Ook al zit ze, ze is actief op Barak betrokken, haar handen spreken boekdelen.

De Evangelie-lezing van deze zondag is uit Johannes 10, 1-10, waar Jezus in een gelijkenis tot de Farizeeën spreekt. Hij probeert hen iets uit te leggen. Het gaat over de nauwe band tussen mens en dier. Schaapherder en schapen. Jezus zegt dat herder de schaapskooi door de deur binnenkomt. Dat hij de schapen kent en dat de schapen de stem van de herder herkennen. Jezus zegt hen dat de herder in tegenstelling tot dieven en rovers bereid is zijn leven voor de schapen te geven. Dat gaat ver. ’Ik ben de deur: als iemand door mij binnenkomt zal hij gered worden: hij zal binnenkomen en uittrekken en weide vinden.’ Hier onthult Jezus wie hij is, verderop in dit Evangelie beschrijft hij de nauwe band die hij heeft met de Vader. Jezus staat in de traditie van de profeten. Hij voelt een nauwe band met een God, die betrokken is bij het leven, de mens en de gerechtigheid. Een God die vragen stelt en tot nadenken oproept. Nu bij ons vele deuren dicht zitten, kunnen we ons afvragen of Jezus nog steeds een deur is, waar we doorheen kunnen.

Als wij ons als christenen afvragen wat een waardevol uitgangspunt is voor het oppakken van ons leven en samenleven in Nederland, in Europa, op deze aarde dan ligt het voor de hand om door deze deur te gaan nu veel andere deuren dicht zijn. Hoe ziet de ruimte achter deze deur eruit?

Met het oog op 4/5 mei -gedenken van de doden en het vieren van de vrijheid- gaat het in onze huidige tijd ook om de vraag of wij met elkaar willen kijken naar de invloed van ons handelen op de vluchtelingenstromen in de wereld. En dat wij ons door feiten laten leiden en niet door onze angst.

Wij bidden om profetische wijsheid voor onze regeringsleiders. Hierover en over de inrichting van onze gezamenlijke toekomst. Wij bidden voor onszelf en onze familie, voor ons dorp, voor de stad, het land, Europa, de wereld. En we dit uithouden. En wij met elkaar geloof in het leven behouden!

Passend en prachtig om in het kader van oorlog en vrede naar te luisteren is: ‘Da pacem domine’ van Arvo Pärt:

https://www.youtube.com/watch?v=9abfi6OPjUs&feature=youtu.be

Een mooie nieuwe week toegewenst! Matthy Bijleveld, Ook van Herke Tichelaar.