Welkom » Nieuws » Een verhaal met een staartje

Een verhaal met een staartje

 Een verhaal met een staartje                    

Misschien is het u nooit zo opgevallen, maar links boven de kansel in onze kerk kunt u aan het doxaal een brokkelige rand zien, alsof daar iets is weggebroken. Wat overgebleven is en onder de rand hangt is een staartje en dat is een staartje met een verhaal. Rond het jaar 250 werd in Egypte in een welgesteld christelijk gezin een jongetje geboren dat de naam Antonius kreeg. Toen Antonius 20 jaar oud was stierven zijn ouders. Hij gaf alle bezittingen aan de armen en trok zich in de woestijn terug als kluizenaar. Eerst woonde hij 35 jaar in een rotsspelonk en daarna 20 jaar op een berg in volstrekte afzondering. Vervolgens trok hij naar een oase en stichtte daar samen met andere christenen een klooster, het Sint Antoniusklooster. Hij was de eerste monnik die volgelingen kreeg en staat daarom bekend als de vader van het kloosterleven en omdat hij dus de eerste abt was kreeg hij de naam Antonius Abt. Hij stierf volgens de overlevering op de zeer hoge leeftijd  van 105 jaar en werd volgens zijn instructies in een geheim graf gelegd om te voorkomen dat de plek een bedevaartsoord zou worden. Volgens een minder geloofwaardig verhaal is zijn gebeente later gevonden en naar Frankrijk gebracht, waar in de St. Julienkerk te Arles zijn stoffelijke resten nog altijd zouden worden bewaard.

U vraagt zich nu af wat dit verhaal met het staartje te maken heeft. Dat komt omdat Antonius vanaf de Middeleeuwen de beschermheilige werd van alle beroepen die met vee te maken hadden en in het bijzonder de varkenshoeders. Het varken werd in die tijd gebruikt om al het afval, dat toen vooral uit etensresten bestond, op te eten en zo te voorkomen dat de ratten voedsel hadden. Het varken werd zo een belangrijke beschermer tegen de gevreesde pest. In de kunst werd Sint Antonius daarom afgebeeld met een kluizenaarsstaf en een varken aan zijn voeten.

Zoals u weet hebben er aan het doxaal aan de kant van de monnikenkerk een hele serie beelden gestaan van heiligen, waarschijnlijk de 12 apostelen. Deze zijn tijdens de beeldenstorm verwijderd en nooit meer teruggevonden. Heel toepasselijk heeft dus aan de zijde van de lekenkerk een beeld gestaan van de heilige Antonius. De lekenkerk werd namelijk voornamelijk bevolkt door de boeren uit de omgeving, die ongetwijfeld ook varkens hielden. Het beeld werd weg gesloopt, maar het staartje bleef zitten. Als vanaf nu de voorgangers zich afvragen waarom de gelovigen met zulke verheven blikken naar hen opkijken, komt dat ongetwijfeld door de stichtelijke woorden die vanaf de kansel over hen worden uitgestort, maar ook omdat ze nu het verhaal van het varkensstaartje boven het hoofd van de dominee kennen.

Peter Hijzelendoorn